Kısa cevap: Fark ücreti, SGK anlaşmalı özel hastanenin SGK bedelinin üstüne sizden aldığı ilave ücrettir ve bu bedelin en fazla 2 katı olabilir. Katılım payı ise SGK'nın belirlediği paydır; özel hastanede muayene başına 100 TL. Tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS) fark ücretini poliçe şartlarına göre öder, katılım payını kanunen ödeyemez. Tamamlayıcı sağlık sigortası tekliflerini karşılaştırın.
Son güncelleme: · Mevzuat bilgileri 5510 sayılı Kanun'dan, Sağlık Uygulama Tebliği'nden (SUT, 1 Temmuz 2026 değişikliğiyle), 2013/5385 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'ndan, Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği'nden ve SEDDK rehberinden; tutarlar SGK'nın İlave Ücret Hesaplama ekranından (6 Kasım 2026, KDV dahil). Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; kişisel durumunuz için SGK'ya, hastaneye ve poliçenizin özel şartlarına bakın.
Öne Çıkanlar
- Fark ücretinin resmî adı ilave ücrettir; üst sınırı SGK bedelinin 2 katıdır (2013/5385 sayılı Karar). İkinci basamak özel hastanede iç hastalıkları muayenesinde bu tavan 371,80 TL.
- Muayene katılım payı 1 Temmuz 2026'dan beri özel ve vakıf üniversitesi hastanesinde 100 TL, ikinci basamak devlet hastanesinde 50 TL; aile hekiminde alınmaz.
- 5510 sayılı Kanun'un 98. maddesi, SGK katılım paylarının özel sigorta şirketlerince ödenmesini yasaklıyor. TSS'niz olsa da bu payı siz ödersiniz.
- Acil hal, yoğun bakım, kanser tedavisi ve yenidoğan dahil 11 başlıkta fark ücreti alınamaz.
- Tamamliyo'da 20–21 Ekim 2026'da 5 şirketten alınan yatarak + ayakta tekliflerinde ayakta tedavi hakkı yılda 10; yatarak tedavi teklif ve ürün sayfalarına göre limitsiz.
İçindekiler
- Fark ücreti nedir, kim öder?
- Fark ücreti en fazla ne kadar olabilir?
- Fark ücreti hangi hizmetlerde ve kimlerden alınamaz?
- Katılım payı nedir, 2026'da ne kadar?
- Katılım payından kimler muaf?
- Fark ücreti ile katılım payı arasındaki fark
- SGK anlaşmalı olmayan hastanede ne olur?
- TSS neyi öder, neyi ödemez?
- TSS'de ayakta ve yatarak tedavi limitleri
- Örnek hesap: TSS'li ve TSS'siz ne ödersiniz?
- SGK'lı değilseniz ne olur?
- Fazla fark ücreti alındığını düşünüyorsanız
- Sıkça sorulan sorular
- Kaynaklar
Fark ücreti nedir, kim öder?
Fark ücreti, mevzuattaki adıyla ilave ücret, SGK ile sözleşmeli özel hastanelerin ve vakıf üniversitesi hastanelerinin SGK'nın belirlediği işlem bedeline ek olarak hastadan aldığı ücrettir (5510 sayılı Kanun md. 73). Fark ücretini hasta öder; bu tutar SGK'dan geri istenemez (SUT 1.9.1). Hastane tavanın altında bir oran da belirleyebilir. Belirlediği oranı SGK'ya bildirir ve ücretin tahsil edildiği yere tabelayla asar (SGK 2026 sözleşmesi md. 8.3).
Devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi gibi kamu kurumları otelcilik ve istisnai sağlık hizmetleri dışında fark ücreti alamaz. Devlet üniversitesi hastanelerinde fark ücreti, öğretim üyesinin mesai dışında bizzat verdiği hizmetlerde alınabilir.
Özel hastane fark ücreti için üç kuralı bilmek işe yarar:
- Yazılı onay: Hastane, hizmetten önce sizin ya da yakınınızın yazılı onayını almak zorundadır. Onay yoksa işlem sonrasında fark ücreti isteyemez (SUT 1.9.1).
- Yatarak tedavi belgesi: Hastane, verilen hizmetleri ve fark ücretini gösteren EK-1/B belgesini en geç taburcu olduğunuz gün vermek zorundadır.
- Ayrıntılı fatura: Özel hastane faturasının ekinde hizmetin ayrıntılı dökümü ve birim fiyatları yer alır (Özel Hastaneler Yönetmeliği md. 51).
Fark ücreti en fazla ne kadar olabilir?
Fark ücreti tavanı, hastanenin kendi liste tutarından değil SGK'nın o işlem için belirlediği bedelden (SUT bedeli) hesaplanır. 2013/5385 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na göre sözleşmeli özel hastane bu bedelin en fazla iki katına kadar ilave ücret alabilir. 6 Kasım 2026 itibarıyla bu kararı değiştiren yeni bir düzenleme bulamadık; SGK'nın hesaplama ekranındaki oran alanı da 200 gösteriyor. Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin incelediğimiz metninde fark ücreti için ayrı bir üst sınır yok; sınır 5510 sayılı Kanun ve bu karardan gelir.
| Hizmet | Tavan |
|---|---|
| Özel hastane ve vakıf üniversitesi hastanesi, genel kural | SGK bedelinin 2 katı |
| İstisnai sağlık hizmetleri (SUT EK-1/C) | İşlem bedelinin 3 katı |
| Otelcilik, 2 yataklı oda | Standart yatak tarifesinin 1,5 katı |
| Otelcilik, tek yataklı oda | Standart yatak tarifesinin 3 katı |
| Otelcilik, günübirlik tedavi | Gündüz yatak tarifesinin 3 katı |
| Devlet üniversitesi, öğretim üyesi, mesai dışı | Poliklinikte 2 katı, diğer hizmetlerde 1 katı; bir defada asgari ücretin 2 katını geçemez |
| Kamu hastaneleri | Otelcilik ve istisnai hizmetler dışında alınamaz |
Rakam olarak bakıldığında muayene tavanı düşüktür, çünkü SUT bedeli düşüktür. Aşağıdaki tutarlar SGK'nın İlave Ücret Hesaplama ekranından alındı (6 Kasım 2026; özel hastane, %200 oran, KDV dahil). Üçüncü basamak özel hastanelerde bedeller biraz daha yüksektir.
| Branş | SGK bedeli | En yüksek fark ücreti | Katılım payı dahil en yüksek ödeme |
|---|---|---|---|
| Kardiyoloji | 217,80 TL | 435,60 TL | 535,60 TL |
| Kadın hastalıkları ve doğum | 198,00 TL | 396,00 TL | 496,00 TL |
| İç hastalıkları | 185,90 TL | 371,80 TL | 471,80 TL |
| Çocuk sağlığı | 168,30 TL | 336,60 TL | 436,60 TL |
| Ortopedi | 159,50 TL | 319,00 TL | 419,00 TL |
| Göz hastalıkları | 155,10 TL | 310,20 TL | 410,20 TL |
Tablo yalnızca muayeneyi gösterir. Muayene tutarına dahil işlemler için ayrıca fark ücreti alınamaz (SUT 1.9.1), ancak SGK'ya ayrıca faturalanabilen işlemlerin (EK-2/A-2) farkı eklenebilir. Bir hastane muayene için bu tavanın çok üstünde tutar istiyorsa işlemin SGK provizyonuyla yapılıp yapılmadığını ve doktorun SGK'ya bildirilip bildirilmediğini sorun; SGK'ya bildirilmeyen hekimin hizmeti SGK'ya fatura edilemez (5510 sayılı Kanun md. 64). Hastanenin alabileceği üst sınırı SGK'nın İlave Ücret Hesaplama ekranından görebilirsiniz. Ekran bilgilendirme amaçlıdır, resmî belge yerine geçmez.
Fark ücreti hangi hizmetlerde ve kimlerden alınamaz?
SUT 1.9.3'e göre şu 11 başlıkta hiçbir fark ücreti alınamaz:
- Acil haller nedeniyle sunulan hizmetler (yeşil alan muayenesi hariç)
- Yoğun bakım
- Yanık tedavisi
- Kanser tedavisi: radyoterapi, kemoterapi, radyo izotop tedavileri
- Yenidoğana verilen hizmetler
- Organ, doku ve kök hücre nakilleri
- Doğumsal anomaliler için yapılan cerrahi işlemler
- Hemodiyaliz
- Kardiyovasküler cerrahi (istisnai hizmetler hariç)
- İşitsel implant işlemleri
- SUT EK-2/G listesindeki işlemler
Acil hal, ani gelişen hastalık, kaza ya da yaralanmada ilk 24 saat içinde müdahale gerektiren veya müdahale edilmezse hayat ya da sağlık bütünlüğü riski doğan durumdur (SUT 2.3). Acil hal bittikten sonra fark ücreti alınabilmesi için hastanenin size EK-1/D bilgilendirme formunu imzalatması gerekir.
Kişi bazında fark ücreti alınamayan başlıca gruplar SUT 1.9.2'de sayılır: şeref aylığı alanlar (1005 sayılı Kanun), 2330 sayılı Kanun'a göre aylık alanlar, harp malûllüğü aylığı alanlar ve 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık alanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler, er ve erbaş olarak askerlik yapanlar. 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesindeki olaylarda yaralananlar da tedavileri sonuçlanana ya da maluliyetleri kesinleşene kadar bu kapsamdadır.
Katılım payı nedir, 2026'da ne kadar?
Katılım payı, SGK'lı kişinin ya da bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmak için ödediği tutardır (SUT 1.8). Dört alanda uygulanır: ayakta muayene, ayakta tedavide ilaç, vücut dışı protez ve ortez, yardımcı üreme yöntemi tedavisi. 5510 sayılı Kanun'un 68. maddesi yatarak tedavide de katılım payına izin veriyor, ancak SUT'taki uygulama listesinde yatarak tedavi yok. Yatarak tedavide kullanılan ilaçlardan da katılım payı alınmaz.
| Sağlık kuruluşu | Katılım payı | Aile hekimi sevkiyle |
|---|---|---|
| Aile hekimi, birinci basamak | Alınmaz | — |
| İkinci basamak devlet hastanesi | 50 TL | 25 TL |
| Eğitim ve araştırma hastanesi, üçüncü basamak kamu hastanesi | 90 TL | 45 TL |
| Devlet üniversitesi hastanesi | 90 TL | 45 TL |
| Vakıf üniversitesi hastanesi | 100 TL | 50 TL |
| Özel hastane | 100 TL | 50 TL |
Aynı uzmanlık dalında 10 gün içinde farklı bir kuruma başvurursanız tutar 30 TL artar; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar, elektronik sevk ve acil haller bunun dışındadır. SGK'dan gelir ya da aylık alanların payı aylıklarından kesilir. Diğer kişilerden özel hastanede payı hastane tahsil eder, kamu hastanesinde pay eczanede alınır.
| Kalem | SGK'dan gelir veya aylık alanlar | Diğer kişiler |
|---|---|---|
| Ayakta tedavide ilaç | %10 | %20 |
| Reçete başına ek pay | 3 kutuya kadar 3,76 TL, ilave her kutu 1,25 TL | 3 kutuya kadar 3,76 TL, ilave her kutu 1,25 TL |
| Vücut dışı protez ve ortez | %10 (brüt asgari ücretin %75'ini geçemez) | %20 (brüt asgari ücretin %75'ini geçemez) |
| Yardımcı üreme yöntemi | Birinci deneme %30, ikinci %25, üçüncü %20 | Birinci deneme %30, ikinci %25, üçüncü %20 |
Katılım payından kimler muaf?
Muafiyet kişiye ve hizmete göre değişir (5510 sayılı Kanun md. 69, SUT 1.8.5). Bir kişi muayene payından muaf olup ilaç payından muaf olmayabilir.
| Durum | Muaf olduğu pay |
|---|---|
| İş kazası ve meslek hastalığı, afet ve savaş hali, askerî tatbikat | Muayene, ilaç, protez ve ortez |
| Aile hekimi muayenesi, acil servis (yeşil alan hariç), kontrol muayeneleri, bedeli SGK'ca karşılanmayan muayeneler | Muayene |
| EK-1/A listesindeki kronik hastalıklar, sağlık raporuyla | O hastalığın uzmanlık dalındaki muayene |
| EK-4/D listesindeki hastalıklar, sağlık raporuyla | Listede belirtilen ilaçlar |
| Organ, doku ve kök hücre nakli, sağlık raporuyla | Muayene, ilaç, protez ve ortez |
| Şeref aylığı alanlar ve eşleri, 2330 sayılı Kanun'a göre aylık alanlar, harp malûlleri, 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık alanlar, vazife malûlleri | Tüm katılım payları |
| 3292 sayılı Kanun'a göre aylık alanlar, 2828 sayılı Kanun kapsamındakiler, er ve erbaş olarak askerlik yapanlar | Muayene, ilaç, protez ve ortez |
Gelir testiyle primi devletçe ödenen kişiler muaf değildir, ancak ödedikleri katılım paylarını talep ettiklerinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından geri alabilirler (SUT 1.8). Muafiyetinizi hastaneye gitmeden SGK'dan teyit edin; rapor şartı olan başlıklarda raporunuzun geçerli olması gerekir.
Fark ücreti ile katılım payı arasındaki fark
| Konu | Fark ücreti (ilave ücret) | Katılım payı |
|---|---|---|
| Kim belirler? | Hastane, tavan içinde | SGK |
| Nerede alınır? | Özel ve vakıf üniversitesi hastanesi | Aile hekimi dışındaki sözleşmeli kurumlar |
| Tutar | Hastane ve işleme göre değişir | Muayenede sabit tutar, ilaçta oran |
| Hastanenin geliri mi? | Evet, SGK bedeline ek olarak | Hayır, SGK'nın hastaneye ödeyeceği tutardan düşülür |
| Yatarak tedavide alınır mı? | Evet | Hayır, SUT'ta yatarak tedavi için tanımlı değil |
| TSS öder mi? | Poliçe şartlarına göre öder | Ödeyemez |
Karıştırılan iki kalem daha var:
- Poliçedeki sigortalı katılım payı: SGK payından farklıdır. Şirketin ödeme yüzdesi dışında kalıp sigortalının üstlendiği orandır. Örneğin Türkiye Sigorta'nın Altın ve Bronz ağlarında sayılan hastanelerde bu pay uygulanır, Elmas ağında ürün sayfasında böyle bir pay yazmaz. Yasak yalnızca SGK katılım payı içindir.
- Tavanın dışında kalan ücretler: Eczanede eşdeğer ilaç farkı ve optikte gözlük farkı ilave ücret sayılmaz. SGK'nın finansmanını sağlamadığı hizmetler için istenen ücret de ilave ücret değildir (SUT 1.9.1), bu yüzden 2 kat sınırı bu tutarlara uygulanmaz.
SGK anlaşmalı olmayan hastanede ne olur?
SGK ile sözleşmesi olmayan hastanede fark ücreti kavramı doğmaz, çünkü SGK acil haller dışında bedel ödemez (5510 sayılı Kanun md. 73). Faturanın tamamı size aittir ve 2 kat tavanı uygulanmaz. Hastanenin SGK ile sözleşmeli olup olmadığını e-Devlet'teki Kurum Sözleşmeli Sağlık Tesisi Sorgulama hizmetinden kontrol edebilirsiniz.
| Durum | SGK öder mi? | Fark ücreti | TSS |
|---|---|---|---|
| SGK ve sigorta şirketiyle anlaşmalı, poliçe ağında | Evet | Alınabilir | Poliçe şartlarına göre öder |
| SGK ile anlaşmalı, sigorta şirketiyle anlaşmasız | Evet | Alınabilir | Şirkete göre değişir |
| SGK ile anlaşmasız, acil değil | Hayır | Kavram doğmaz, fatura size ait | İncelenen özel şartlarda kapsam dışı |
| SGK ile anlaşmasız, acil hal | Evet, hekim belgesi ve SGK kabulüyle, sözleşmeli kurum bedeli üzerinden | Alınamaz | Ödenecek fark doğmaz |
| Devlet, eğitim ve araştırma hastanesi | Evet | Otelcilik ve istisnai hizmet dışında alınamaz | Genellikle devreye girmez |
SGK anlaşmalı ama sigorta şirketinizle anlaşmasız hastanede sonuç şirkete göre değişir. Anadolu Sigorta özel şartlarında anlaşmalı kurum dışındaki giderler acil durumlar dahil kapsam dışıdır. Türkiye Sigorta ürün sayfasında yatarak tedavi SUT bedelinin 5 katına kadar, ayakta tedavi 10 adetlik planda 8.000 TL'ye kadar güvence altındadır. Ana Sigorta sayfasında bu konuda çelişkili ifadeler var; Ankara Sigorta ve Hepiyi sayfalarında açık bir hüküm bulamadık. Poliçenizin özel şartına bakın. Hangi hastanenin hangi ağda olduğunu TSS anlaşmalı hastaneler rehberimizde anlatıyoruz.
TSS neyi öder, neyi ödemez?
Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği'nin 18. maddesine göre TSS iki tür gideri karşılayabilir: SGK'nın karşıladığı giderlere ilave masraflar ve SGK'nın karşılamadığı giderler. Uygulamada kapsam daha dardır. İncelediğimiz Türkiye Sigorta ve Anadolu Sigorta özel şartları, SGK'nın karşılamadığı hizmetleri izin verilen malzeme ve ilaçlar dışında teminat dışı bırakıyor. Anadolu Sigorta ayrıca SGK provizyonu alınmamış harcamaları kapsam dışı sayıyor. Yani TSS'nin asıl işi fark ücretini ödemektir. Aşağıdaki tablo genel eğilimi gösterir; teminatlar poliçeye göre değişir.
| Gider | TSS | Not |
|---|---|---|
| Ameliyat ve yatış fark ücreti | Öder | Anlaşmalı kurumda; Türkiye Sigorta'da ameliyat malzemeleri yıllık limitle |
| Standart oda, yemek, bir refakatçi | Genellikle öder | Türkiye Sigorta'da standart tek kişilik oda dahil; suit oda farkı ödenmez |
| Ayakta muayene, tahlil, görüntüleme | Hak adedi içinde öder | Planda ayakta teminat olmalı |
| Fizik tedavi | Plana göre | Yıllık seans sınırı ve bekleme süresi uygulanır |
| SGK muayene katılım payı | Ödemez | Kanunen yasak |
| Ayakta ilaç ve aşı | Genellikle ödemez | İki özel şartta da kapsam dışı |
| Gözlük, lens, miyopi ameliyatı | Ödemez | Türkiye Sigorta ve Anadolu Sigorta özel şartlarında kapsam dışı |
| Diş tedavisi | Genellikle ödemez | Bazı planlarda ek hizmet olarak diş paketi bulunur |
| Poliçe öncesi hastalıklar | Ödemez | Ana Sigorta sayfasına göre beyan edilmiş olsa bile |
| Estetik işlemler | Ödemez | Kaza sonrası durumlar için özel şarta bakın |
| Doğum ve hamilelik | Ek teminat varsa | Türkiye Sigorta ve Anadolu Sigorta'da ek teminat, Ana Sigorta'da yok |
| SGK anlaşması olmayan doktorun ücreti | Ödemez | Türkiye Sigorta özel şartı |
| Yurt dışı tedavi | Ödemez | Poliçe Türkiye'de geçerli |
Fark ücreti alınamayan hizmetlerde (acil hal, yoğun bakım, kemoterapi gibi) ödenecek bir fark doğmadığı için TSS'nin bu hizmetlerde ödeyeceği bir tutar da oluşmaz. TSS ile özel sağlık sigortası arasındaki kapsam farkı için TSS mi özel sağlık sigortası mı yazımıza bakabilirsiniz.
TSS'de ayakta ve yatarak tedavi limitleri
TSS poliçelerinde iki temel teminat vardır: yatarak tedavi ve ayakta tedavi. Yatarak tedavide yıllık tutar sınırı genellikle yoktur. Ayakta tedavide sınır tutar değil, yıllık kullanım adedidir. Tamamliyo'da 20–21 Ekim 2026'da 5 şirketten gelen yatarak + ayakta tekliflerinin hepsi yılda 10 ayakta tedavi planıydı.
| Şirket | Yatarak tedavi | Ayakta tedavi | Not |
|---|---|---|---|
| Ana Sigorta | Limitsiz | Yılda 10 | Her hekim muayenesi 1 hak; tahlil, röntgen ve MR muayene paketinde; endoskopi ve fizik tedavi işlemi ayrıca 1 hak |
| Anadolu Sigorta | Limitsiz | Yılda 10 | Fizik tedavi yılda 30 seans |
| Ankara Sigorta | Limitsiz | Yılda 10 | Üründe 2, 4, 6 veya 10 seçilebiliyor; teklif Geniş Network |
| Hepiyi | Limitsiz | Yılda 10 | Fizik tedavi 30 seans, ameliyat sonrası 15 seans |
| Türkiye Sigorta | Anlaşmalı kurumda limitsiz | Yılda 10 | Teklif Elmas Network; üründe 5 veya 10 adet |
Ayakta hakkınız bittiğinde sonraki muayenelerde fark ücreti size kalır; Türkiye Sigorta ve Anadolu Sigorta özel şartları adedi aşan giderleri kapsam dışı sayıyor. Yalnızca yatarak planı seçerseniz ayakta muayene farkını siz ödersiniz.
Limit dışında bekleme süresine de bakın. 1 Ocak 2026'dan beri bekleme süresi doğumda en fazla 12 ay, diğer teminatlarda en fazla 6 aydır. Türkiye Sigorta özel şartlarında cerrahi ve tıbbi tedaviler için 90 gün, Ankara Sigorta ürün sayfasında yatarak tedavi ve fizik tedavi için 3 ay yazıyor.
Tamamliyo'da TSS teklifi Ana Sigorta, Anadolu Sigorta, Ankara Sigorta, Hepiyi ve Türkiye Sigorta'dan gelir. Teklifi online alırsınız, satın alma WhatsApp üzerinden temsilciyle tamamlanır; online poliçe satışı yapılmıyor. 5 şirketten TSS teklifi alın.
Örnek hesap: TSS'li ve TSS'siz ne ödersiniz?
Aşağıdaki hesap varsayımsaldır. SGK bedelleri ve tavanlar SGK'nın İlave Ücret Hesaplama ekranından alındı (6 Kasım 2026, KDV dahil). Hastanenin %200 tavan oranını uyguladığı, işlemin istisnai ya da fark ücreti alınmayan hizmetlerden olmadığı, hastanenin poliçe ağında bulunduğu, bekleme süresinin dolduğu ve hastalığın poliçe öncesine dayanmadığı varsayıldı. Gerçek tutar hastaneye, işleme ve poliçeye göre değişir.
| Senaryo | SGK bedeli | Fark ücreti (tavan) | Katılım payı | TSS'siz ödeme | TSS'li ödeme |
|---|---|---|---|---|---|
| İç hastalıkları muayenesi | 185,90 TL | 371,80 TL | 100 TL | 471,80 TL | 100 TL |
| Aynı muayene, aile hekimi sevkiyle | 185,90 TL | 371,80 TL | 50 TL | 421,80 TL | 50 TL |
| Laparoskopik safra kesesi ameliyatı (SUT P609235) | 13.272,30 TL | 26.544,61 TL | Yok | 26.544,61 TL | 0 TL |
| Bir yılda 6 muayene + 1 ameliyat | — | — | 600 TL | 29.375,41 TL | 600 TL |
Ameliyat tutarları SGK ekranında P609235 kodu, özel hastane ve %200 oran seçilerek alındı. Ayrıca faturalanan tıbbi malzeme ve ilaçlar için fark ücreti alınamaz (SUT 1.9.1).
SGK'lı değilseniz ne olur?
TSS, SGK'lı olmayan kişiye yapılmaz. SEDDK'nın rehberine göre TSS için SGK nezdinde genel sağlık sigortası olması gerekir. Anadolu Sigorta özel şartları da genel sağlık sigortası hak sahipliğini şart koşuyor. Özel hastanede SGK devreye girmediği için fark ücreti değil, faturanın tamamı size çıkar.
- Genel sağlık sigortanız aktif değilse: Türkiye Sigorta özel şartlarına göre poliçe sürdürülebilir ama teminat kullanılamaz; hak yeniden başlayınca teminat da açılır. O dönemdeki giderler iki özel şartta da kapsam dışıdır.
- Prim borcunuz varsa: 4/b sigortalıları ve kendi primini ödeyen genel sağlık sigortalılarında 60 günden fazla prim borcu, sağlık hizmetinden yararlanmayı engeller. 18 yaş altı, acil hal, trafik kazası, iş kazası ve meslek hastalığı gibi durumlar istisnadır (5510 sayılı Kanun md. 67).
- Başka güvenceniz yoksa: Hiçbir kapsama girmeyen vatandaşlar genel sağlık sigortalısı sayılır (5510 sayılı Kanun md. 60). SGK'ya göre geliri brüt asgari ücretin üçte birinin üzerinde olanlar için 2026 primi brüt asgari ücretin %6'sı, aylık 1.981,80 TL'dir.
- Özel sağlık sigortası: SGK'dan bağımsız çalışır, ancak kabul şartları ve kapsam ayrı değerlendirilir.
Kendi durumunuz için SGK'ya başvurun; yabancı uyruklu kişilerde şartlar farklıdır.
Fazla fark ücreti alındığını düşünüyorsanız
- Belgeleri toplayın: Fatura ve ayrıntılı döküm, imzaladığınız yazılı onay, yatarak tedavide EK-1/B belgesi. Özel hastane, bedeli sizden alınan ilaç ve sarf malzemesi listesini ve tetkik sonuçlarını istediğinizde ücretsiz vermek zorundadır (Özel Hastaneler Yönetmeliği md. 52).
- Tavanı kontrol edin: SGK'nın İlave Ücret Hesaplama ekranına ve hastanedeki ilave ücret oranı tabelasına bakın.
- SGK'ya başvurun: Fatura ve belgelerle bağlı olduğunuz Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne başvurabilirsiniz.
SGK'nın 2026 sözleşmesine göre mevzuata aykırı fazla ilave ücret tespit edilirse hastaneye fazla alınan tutarın 5 katı ceza koşulu uygulanır. Tutar, cezanın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde hastaya iade edilip SGK'ya bildirilirse ceza fazla alınan tutar kadar olur (md. 12.5).
Sıkça sorulan sorular
SGK fark ücreti nedir, kim öder?
Fark ücreti, SGK anlaşmalı özel hastanenin ve vakıf üniversitesi hastanesinin SGK bedelinin üstüne aldığı ilave ücrettir ve hasta öder. SGK bu ücreti geri ödemez. Hastane, işlemden önce yazılı onayınızı almak zorundadır. TSS'niz varsa ve hastane poliçenizin ağındaysa fark ücreti poliçe şartlarına göre sigorta şirketince karşılanır.
Özel hastane en fazla ne kadar fark ücreti alabilir?
SGK'nın o işlem için belirlediği bedelin en fazla 2 katını alabilir (2013/5385 sayılı Karar). Örneğin SGK'nın hesaplama ekranında özel hastanede iç hastalıkları muayenesinin KDV dahil bedeli 185,90 TL, tavanı 371,80 TL'dir. İstisnai sağlık hizmetlerinde tavan 3 kat, otelcilikte ise ayrı sınırlar vardır.
Muayene katılım payı 2026'da ne kadar?
Özel hastanede ve vakıf üniversitesi hastanesinde 100 TL'dir. 1 Temmuz 2026'dan beri ikinci basamak devlet hastanesinde 50 TL, eğitim ve araştırma hastanesi ile devlet üniversitesi hastanesinde 90 TL alınıyor. Aile hekimi muayenesinde katılım payı yoktur; aile hekimi sevkiyle gidilen muayenede tutar yarıya iner.
Katılım payından kimler muaf?
Muafiyet kişiye ve hizmete göre değişir. İş kazası ve meslek hastalığı, aile hekimi muayenesi, acil servis (yeşil alan hariç), kontrol muayeneleri ve sağlık raporuyla belgelenen listedeki kronik hastalıklar muayene katılım payından muaftır. Şeref aylığı alanlar, harp ve vazife malûlleri gibi gruplar da muaftır. Kendi durumunuzu SGK'dan teyit edin.
Fark ücreti ile katılım payı aynı şey mi?
Hayır. Katılım payı SGK'nın belirlediği paydır ve SGK'nın hastaneye ödeyeceği tutardan düşülür. Fark ücreti ise hastanenin SGK bedelinin üstüne kendisi için aldığı ücrettir. Özel hastanede katılım payı muayene başına 100 TL'dir, fark ücreti hastanenin oranına ve işleme göre değişir. TSS yalnızca fark ücretini karşılayabilir.
TSS katılım payını öder mi?
Hayır. 5510 sayılı Kanun'un 98. maddesi ve Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği'nin 18. maddesi, SGK katılım paylarının özel sigorta şirketlerince ödenmesini yasaklıyor. Bu yüzden TSS'li kişi de muayene başına katılım payını öder. Poliçenizde ayrıca sigortalı katılım payı varsa o pay, şirketle yaptığınız sözleşmeden doğar.
TSS fark ücretinin tamamını öder mi?
Poliçe şartları sağlanıyorsa evet, ancak her durumda değil. Hastanenin SGK ile ve sigorta şirketinizle anlaşmalı olması, poliçenizin ağında bulunması, ayakta hakkınızın bitmemiş olması, bekleme süresinin dolması ve hastalığın poliçe öncesine dayanmaması gerekir. Bazı dar ağlarda sayılan hastanelerde poliçe katılım payı uygulanabilir.
SGK anlaşmalı olmayan hastanede TSS geçer mi?
Genellikle hayır. SGK acil hal dışında sözleşmesiz hastanenin bedelini ödemez ve incelediğimiz TSS özel şartları SGK anlaşmalı hastane şartı arıyor. Anadolu Sigorta özel şartları SGK provizyonu alınmamış giderleri kapsam dışı sayıyor. Hastane SGK anlaşmalı olup sigorta şirketiyle anlaşmasızsa sonuç şirkete göre değişir.
Acil serviste fark ücreti ödenir mi?
Hayır, acil hal nedeniyle verilen hizmetlerde hiçbir hastane fark ücreti isteyemez; bu kural SGK ile sözleşmesiz hastaneler için de geçerlidir. Acil olmadığı belirlenen yeşil alan muayenesi bu kuralın dışındadır. Acil hal bittikten sonra fark ücreti alınabilmesi için hastanenin size bilgilendirme formunu imzalatması gerekir.
SGK'lı değilsem TSS yaptırabilir miyim?
Hayır. SEDDK'ya göre TSS için SGK nezdinde genel sağlık sigortanızın olması gerekir. Genel sağlık sigortasının aktif olmadığı dönemdeki giderler de özel şartlarda kapsam dışıdır. SGK güvenceniz yoksa seçenekler genel sağlık sigortası kaydı ya da SGK'dan bağımsız çalışan özel sağlık sigortasıdır. Uygunluk için SGK'ya ve sigorta şirketine danışın.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 60, 64, 67, 68, 69, 73, 98)
- SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT 1.8, 1.9, 2.3)
- Resmî Gazete, 1 Temmuz 2026: SUT değişikliği (muayene katılım payları)
- Resmî Gazete, 12 Ekim 2013: 2013/5385 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (ilave ücret tavanı)
- SGK: 29 Haziran 2026 SUT değişikliği ve EK-2/A, EK-2/B, EK-2/C listeleri
- SGK: İlave Ücret Hesaplama ekranı
- SGK: İlave ücret alınmayacak sağlık hizmetleri
- SGK: 2026 Yılı Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi
- SGK: 2026 yılı genel sağlık sigortası prim tutarı
- Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği (md. 18)
- SEDDK: Özel Sağlık Sigortalarında Yeni Dönem Bilgilendirme Rehberi
- Özel Hastaneler Yönetmeliği (md. 51, 52)
- Şirket bilgileri: Türkiye Sigorta TSS özel şartları (Mart 2026), Anadolu Sigorta TSS genel ve özel şartları, Ana Sigorta, Ankara Sigorta, Türkiye Sigorta ve Hepiyi ürün sayfaları (Kasım 2026'da, Hepiyi Ekim 2026'da incelendi).
