Kısa cevap: Bilet iptal sigortası, poliçede sayılan bir nedenle (ör. hastalık, kaza, yakın kaybı) uçuşa gidemediğinizde biletin havayolundan geri alınamayan kısmını öder. Rötar teminatı, gecikme poliçedeki eşiği aşınca öder. Havayolu uçuşu geç bildirimle iptal eder ya da teknik nedenle 3 saat ve daha fazla geciktirirse SHY-YOLCU'ya göre sigortasız da 100–600 Avro tazminat ve bilet iadesi hakkınız doğar.
Bu iki ürünün Tamamliyo'daki tanıtımı için bilet iptal sigortası ve rötar sigortası sayfalarına bakabilirsiniz. Hangi nedenin, kaç saatlik gecikmenin ve ne kadar tutarın karşılandığı her zaman poliçenin özel şartlarında yazar.
Son güncelleme: · Bilgiler Resmî Gazete'de yayımlanan SHY-YOLCU ve 10 Aralık 2024 değişikliği, mevzuat.gov.tr'deki güncel metin, AB'nin 261/2004 ve 2026/2202 sayılı Tüzükleri (EUR-Lex), SEDDK'daki Seyahat Sağlık Sigortası Genel Şartları ve piyasadaki ürün belgelerinden derlendi. Poliçenizdeki özel şartları ayrıca kontrol edin.
Öne Çıkanlar
- 10 Aralık 2024'ten beri SHY-YOLCU, teknik ya da operasyonel nedenle son varış yerine 3 saat ve daha geç ulaşan yolcuya iç hatta 100 Avro, dış hatta mesafeye göre 250, 400 ya da 600 Avro tazminat öngörür (md. 7/3 ve 8/1).
- Havayolu uçuşu iptal ederse ya da kalkış 5 saat gecikirse bilet ücretinin tamamı, satın alındığı fiyattan, en geç 7 gün içinde iade edilir (md. 9/1-a). Bu hak için sigorta gerekmez.
- Uçuşa kendi nedeninizle (hastalık, kaza, vefat) gidemezseniz yasal hak doğmaz; bu kaybı yalnız bilet iptal sigortası, poliçede sayılan nedenlerle karşılar. SEDDK'nın genel şartlar listesinde (8 Kasım 2026) bilet iptali ya da rötar için ayrı bir genel şart yok.
- Ürünler birbirinden çok farklı: incelediğimiz bir üründe vize reddinde ödenmeyen tutarın %50'si ödenirken bir başka poliçede vize reddi kapsam dışı; bir seyahat poliçesinde gecikme teminatı 12 saatte başlıyor.
- AB'den kalkan uçuşlarda AB'nin 261/2004 sayılı Tüzüğü de uygulanır (250, 400, 600 Avro). Bu Tüzüğü değiştiren 2026/2202 sayılı Tüzük 23 Ekim 2027'de uygulanmaya başlayacak.
İçindekiler
- Bilet iptal sigortası neyi öder?
- Bilet iptal sigortası neleri kapsamaz?
- Rötar sigortası nasıl işler?
- Ayrı bir resmî genel şartı var mı?
- SHY-YOLCU hangi uçuşlarda geçerli?
- Uçuş iptal edilirse haklarınız
- Uçak rötar yaparsa haklarınız
- SHY-YOLCU tazminatı ne kadar?
- Bilet iadesi süresi ve tutarı
- AB çıkışlı uçuşlarda EU 261/2004
- Sigorta mı, yasal tazminat mı?
- Seyahat sağlık sigortasından farkı
- Poliçe almadan önce kontrol listesi
- Başvuru nasıl yapılır?
- Sıkça sorulan sorular
Bilet iptal sigortası neyi öder, hangi nedenlerle çalışır?
Bilet iptal sigortası, uçuş tarihinden önce poliçede sayılan bir olay yüzünden yolculuğa çıkamadığınızda, uçak biletinin havayolundan geri alamadığınız kısmını poliçe limitine kadar öder. Havayolunun iade ettiği tutar ödemeden düşülür. İncelediğimiz bir ürün belgesinde koltuk seçimi, yemek gibi bilet dışı harcamalar teminat dışında bırakılıyor. Bilet iptal sigortası bir "fikrimi değiştirdim" sigortası değildir: yalnız poliçede yazan nedenler için çalışır.
Türkiye'de bilet iptal sigortasının hangi nedenlerle ödeme yapacağını belirleyen ortak bir resmî metin yoktur. Bu yüzden neden listesi, ödeme oranı ve süreler üründen ürüne değişir. Aşağıdaki tablo, piyasada satılan iki ürünün belgelerinden derlenmiş örneklerdir; kendi poliçeniz farklı olabilir.
| İptal nedeni | Örnek ürün belgelerindeki koşul | Poliçenizde kontrol edin |
|---|---|---|
| Sigortalının ya da birinci derece yakınının kazası veya ani hastalığı | Bir üründe en az bir gece hastanede yatmayı gerektiren durum; ötekinde hareket tarihine kadar süren ve doktor raporuyla belgelenen engel | "Birinci derece yakın" tanımı (bir üründe büyük ebeveyn ve kardeşler de sayılıyor), rapor ya da yatış şartı |
| Sigortalının ya da yakınının vefatı | Bir üründe uçuşa 30 gün kalana kadar gerçekleşen vefat | Hangi yakınların sayıldığı, süre sınırı |
| Duruşmaya tanık olarak katılma zorunluluğu | Bir üründe sayılıyor | Gerekli resmî yazı |
| Evde ya da işyerinde yangın, doğal afet, hırsızlık gibi ciddi zarar | Bir üründe, sigortalının orada kalmasını gerektiren zarar sayılıyor | Hangi olayların sayıldığı, tutanak şartı |
| Vize reddi | Bir üründe havayolunun ödemediği tutarın %50'si; öteki poliçede kapsam dışı | Vize reddi teminatı var mı, oranı ve son başvuru anı |
| İptali bildirmek için son an | Bir üründe uçuşa 3 saat kalaya kadar; vize reddinde 24 saat kalaya kadar | Uçuş saatinden sonra yapılan iptal ödenmez |
| Poliçeyi alma süresi | Bir üründe bilet alımından sonraki 48 saat içinde | Bileti aldıktan ne kadar sonra poliçe yapılabildiği |
Bilet iptal sigortası neleri kapsamaz?
Bilet iptal sigortası, poliçede sayılmayan her nedeni dışarıda bırakır. İncelediğimiz ürün belgelerinde ayrıca şu durumlar açıkça teminat dışında:
- Poliçeden önce var olan tıbbi durum: Poliçe tarihinden önce bilinen bir hastalık ya da ona bağlı kriz yüzünden iptal.
- Ekonomik nedenler: Sigortalının ya da yakınının ekonomik çöküntü veya iflas yaşaması.
- Belge sorunları: Bir poliçede geçerli pasaport alınamaması, vize alınamaması ya da konsolosluk reddi.
- Havayolunun fazla bilet satışı: Havayolu fazla bilet sattığı için uçağa alınmazsanız sigorta değil havayolu sorumludur; SHY-YOLCU md. 5/3'e göre havayolu tazminat, iade ya da yeni uçuş ve ikram yükümlülüklerini derhal yerine getirir.
- Zamanlama: Poliçe alınmadan önce yapılmış iptaller ve uçuş saatinden sonra yapılan iptaller.
- İade edilen tutar ve ek hizmetler: Havayolunun geri ödediği tutar ve bilet dışı harcamalar.
Planınız değiştiği için uçmaktan vazgeçerseniz ne SHY-YOLCU ne de bilet iptal sigortası devreye girer; yalnız biletin kendi değişiklik ve iade kuralı uygulanır.
Rötar sigortası nasıl işler, kaç saatte öder?
Rötar sigortası ya da seyahat poliçesindeki gecikme teminatı, uçuşunuz poliçede yazan süreden fazla geciktiğinde poliçedeki tutarı ya da belgelenen masrafı öder. Gecikme eşiği bir yasa ya da genel şartla belirlenmez; tamamen poliçeye bağlıdır. İncelediğimiz bir seyahat sigortası özel şartında "seyahatin gecikmesi" teminatı, tarifeli kalkış saatinden itibaren 12 saat ya da daha fazla gecikmede devreye giriyor. Aynı belgede kapsanan nedenler kötü hava koşulları, taşıyıcı personelinin grevi ve taşıyıcının ekipman arızası; poliçeden önce bilinen olaylar ve fazla bilet satışı ise kapsam dışı.
Rötar teminatının asıl değeri, yasal tazminatın doğmadığı durumlardadır. SHY-YOLCU'daki gecikme tazminatı teknik ve operasyonel nedenlere bağlıdır; hava koşulu gibi olağanüstü bir hal söz konusuysa havayolu tazminata itiraz edebilir. Kötü havayı açıkça sayan bir gecikme teminatı bu boşluğu kapatabilir. Buna karşılık teknik arıza yüzünden son varış yerine 3 saat geç ulaştıysanız yasal tazminat zaten vardır ve poliçe eşiği bundan yüksek olabilir.
Rötar teminatı alırken şunlara bakın:
- Eşik: Kaç saat, kalkıştan mı varıştan mı sayıldığı.
- Nedenler: Hava koşulu, grev, teknik arıza, hava trafiği sayılıyor mu.
- Ödeme şekli: Sabit tutar mı, belgelenen masraf mı; azami limit.
- Belge: Havayolundan alınacak gecikme yazısı ya da kaydı isteniyor mu.
- Taşıma türü: Yalnız uçak mı, tren ve otobüs de mi kapsanıyor.
Bilet iptal ve rötar sigortasının ayrı bir resmî genel şartı var mı?
Hayır. SEDDK'nın sitesindeki genel şartlar listesinde (8 Kasım 2026) "bilet iptal", "seyahat iptali", "rötar" ya da "gecikme" adlı bir genel şart bulunmuyor. Seyahatle ilgili tek can sigortası genel şartı, 1 Mart 2006'dan beri yürürlükte olan Seyahat Sağlık Sigortası Genel Şartları'dır. Bu metnin 6. maddesi, sigorta şirketlerinin özel şartlarla asgari teminatlar dışında ek teminat verebileceğini söyler; 15. maddesi de özel şartların sigortalı aleyhine olamayacağını ve teminat kapsamını daraltamayacağını yazar.
Uygulamada bilet iptali ve gecikme, seyahat sigortası poliçelerine özel şartla eklenen teminatlar olarak ya da ayrı ürünler olarak satılır. Ayrı ürünler farklı genel şartlar altında düzenlenebilir; incelediğimiz bir bilet iptal ürünü kredi sigortaları grubundaki bir genel şarta dayanıyor. Hangi genel şartın uygulandığı, sigorta şirketinin bilgilendirme formunda yazar.
SHY-YOLCU nedir, hangi uçuşlarda geçerli?
SHY-YOLCU, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) çıkardığı "Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik"tir. 3 Aralık 2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 1 Ocak 2012'de yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik, AB'nin 261/2004 sayılı Tüzüğüne paralel hazırlanmıştır ve en son 10 Aralık 2024 tarihli, 32748 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle gecikme tazminatını eklemiştir.
SHY-YOLCU'nun 2. maddesine göre yönetmelik iki tür uçuşu kapsar: Türk havayollarının Türkiye'deki havaalanlarına ve havaalanlarından yaptığı tüm tarifeli ve tarifesiz uçuşlar, yabancı havayollarının ise yalnız Türkiye'den kalkan uçuşları. Hakların doğması için onaylı rezervasyonunuz olmalı ve check-in'e havayolunun bildirdiği saatte, saat bildirilmemişse kalkıştan en geç 45 dakika önce başvurmalısınız. Mil ya da puanla alınan biletler de kapsamdadır. Yönetmelik yalnız motorlu ve sabit kanatlı uçaklarla yapılan taşımalara uygulanır.
Havayolu uçuşu iptal ederse SHY-YOLCU'ya göre haklarınız neler?
Havayolu uçuşu iptal ettiğinde iki ayrı hak doğar. Birincisi her durumda geçerlidir: bilet ücretinin iadesi ya da yeni bir uçuş (md. 9) ve beklerken ikram; yeni uçuş ertesi güne kalırsa otel ve ulaşım (md. 10). İkincisi götürü tazminattır ve iptalin ne zaman bildirildiğine bağlıdır:
| İptal size ne zaman bildirildi? | Tazminat (md. 8) | Tazminatın düştüğü durum |
|---|---|---|
| Planlanan kalkıştan en az 2 hafta önce | Yok | - |
| Kalkıştan 2 hafta ile 7 gün arasında | Var | En fazla 2 saat erken kalkan ve son varış yerine en fazla 4 saat geç ulaştıran alternatif uçuş teklif edildiyse yok |
| Kalkıştan 7 günden kısa süre önce | Var | En fazla 1 saat erken kalkan ve en fazla 2 saat geç ulaştıran alternatif uçuş teklif edildiyse yok |
| Havayolu, tüm tedbirleri almasına rağmen iptale olağanüstü halin yol açtığını kanıtlarsa | Yok | İade ya da yeni uçuş ve ikram hakları sürer |
Yönetmeliğin 4. maddesi olağanüstü halleri sayar: siyasi istikrarsızlık, uçuşa uygun olmayan hava koşulları, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmedik uçuş emniyeti eksiklikleri ve grev. İptalin size bildirilip bildirilmediğini ve ne zaman bildirildiğini ispat yükü havayoluna aittir (md. 6/5). Ancak havayolunun istediği iletişim bilgisini vermez ya da yanlış verirseniz havayolu sorumluluktan kurtulur (md. 6/6); rezervasyonda telefon ve e-postanızı doğru yazın.
Uçak rötar yaparsa SHY-YOLCU'ya göre ne alırsınız?
Rötarda haklar bekleme süresiyle birlikte büyür. İkram ve iade eşikleri planlanan kalkış saatinden, götürü tazminat eşiği ise son varış yerine ulaşma saatinden sayılır. Son varış yeri, bilette yazan varış noktasıdır; aktarmalı uçuşta son uçuşun varış noktası esas alınır (md. 4).
| Durum | Hak | Madde |
|---|---|---|
| Kalkışın iç hat ve 1.500 km'ye kadar uçuşlarda 2 saat, 1.500–3.500 km'de 3 saat, 3.500 km'den uzun uçuşlarda 4 saat ya da daha fazla gecikmesi beklenirse | Bekleme süresine göre içecek ve yemek; süre sınırı olmadan iki telefon, faks ya da e-posta | 7/1, 10/1-a, 10/2 |
| Yeni kalkış saati ertesi güne kalırsa | Otelde konaklama ve havaalanı ile otel arasında ulaşım | 7/1, 10/1-b ve c |
| Gecikme en az 5 saat olursa | Bilet ücretinin tamamının en geç 7 gün içinde iadesi; gerekirse ilk kalkış noktasına ücretsiz dönüş | 7/1, 9/1-a |
| Teknik ya da operasyonel nedenle son varış yerine 3 saat ve daha geç ulaşırsanız | Götürü tazminat (100–600 Avro) ve iade ya da yeni uçuş seçeneği | 7/3, 8, 9 |
Hava muhalefetinde tazminat var mı? Yönetmelik, uçuşa uygun olmayan hava koşullarını olağanüstü haller arasında sayar. İptalde olağanüstü hal muafiyeti açıkça yazılıdır (md. 6/4). Gecikme tazminatını düzenleyen 7/3 ise "teknik ve operasyonel nedenler" der; havayolu hava koşulunu gerekçe gösterirse bunu yazılı olarak isteyin. İkram ve 5 saatte iade hakları gecikmenin nedenine bakılmaksızın 7/1'de sayılır.
SHY-YOLCU tazminatı ne kadar, nasıl hesaplanır?
SHY-YOLCU tazminatı bilet fiyatına göre değil, uçuşun iç hat ya da dış hat olmasına ve mesafeye göre belirlenir. Tutarlar Avro olarak yazılıdır; Türk lirası karşılığı, 10 Aralık 2024 değişikliğinden beri tazminatın ödendiği günün Merkez Bankası döviz satış kuruyla hesaplanır. Değişiklikten önce biletin satın alındığı günün kuru esas alınıyordu.
| Uçuş | Tazminat | Alternatif uçuşla %50 indirilebileceği hal (md. 8/3) |
|---|---|---|
| İç hat | 100 Avro | Alternatif uçuşla varış, mesafeye göre 2, 3 ya da 4 saatten fazla gecikmezse |
| Dış hat, 1.500 km ve daha kısa | 250 Avro | Varış gecikmesi 2 saati aşmazsa |
| Dış hat, 1.500–3.500 km | 400 Avro | Varış gecikmesi 3 saati aşmazsa |
| Dış hat, 3.500 km'den uzun | 600 Avro | Varış gecikmesi 4 saati aşmazsa |
Mesafe, iki nokta arasındaki en kısa hat olan büyük çember yöntemiyle ölçülür (md. 8/5). Uçağa kabul edilmeme ve iptalde mesafe için planlanan son varış noktası esas alınır (md. 8/2). Tazminat nakit, banka havalesi, ödeme emri ya da çekle ödenir; seyahat kuponu ya da başka bir hizmet ancak imzalı onayınız varsa verilebilir (md. 8/4).
Varsayımsal örnek: 2.000 km'lik bir dış hat uçuşunda teknik arıza yüzünden son varış yerine 4 saat geç ulaşan yolcu 400 Avro tazminat isteyebilir. Havayolu bu yolcuya daha önce, varışı en fazla 3 saat geciktiren bir alternatif uçuş teklif etmiş olsaydı tutar %50 indirilebilirdi.
Bilet iadesi ne kadar sürede, ne kadar yapılır?
SHY-YOLCU'da iade hakkı doğduğunda bilet ücretinin tamamı, biletin satın alındığı fiyat üzerinden, en geç 7 gün içinde ödenir (md. 9/1-a). Uçulmayan bölümler iade edilir; yolculuğun artık bir anlamı kalmadıysa uçulan bölümler de iade kapsamına girer ve ilk kalkış noktasına ilk fırsatta ücretsiz dönüş sağlanır. İade yerine en erken fırsatta ya da sizin seçeceğiniz daha sonraki bir tarihte yeni uçuş da isteyebilirsiniz (md. 9/1-b ve c).
İade hakkı dört durumda doğar: uçuşun iptali (md. 6/1), kalkışın en az 5 saat gecikmesi (md. 7/1), teknik ya da operasyonel nedenle varışın 3 saat ve daha fazla gecikmesi (md. 7/3) ve istemeden uçağa alınmama (md. 5/3). Havayolu sizi daha alt bir sınıfa yerleştirirse fiyat farkına ek olarak bilet ücretinin mesafeye göre %30, %50 ya da %75'ini 7 gün içinde öder (md. 11/2).
Kendi isteğinizle iptal ettiğiniz bilette ise SHY-YOLCU uygulanmaz; ne kadarının iade edileceğini biletin ücret kuralı belirler. Bilet iptal sigortasının devreye girdiği yer burasıdır.
AB'den kalkan uçuşlarda EU 261/2004 ne öngörür?
AB'nin 261/2004 sayılı Tüzüğü, AB üye ülkelerindeki havaalanlarından kalkan tüm uçuşlara, havayolunun uyruğuna bakmadan uygulanır (Art. 3/1-a). Üçüncü bir ülkeden, örneğin Türkiye'den AB'ye yapılan uçuşa ise yalnız uçuşu bir AB havayolu yapıyorsa ve yolcu kalkış ülkesinde hak ve tazminat almadıysa uygulanır (Art. 3/1-b).
| Uçuş | SHY-YOLCU | AB 261/2004 |
|---|---|---|
| Türkiye içi uçuş | Uygulanır | Uygulanmaz |
| Türkiye'den AB'ye, Türk havayolu | Uygulanır | Uygulanmaz |
| Türkiye'den AB'ye, AB havayolu | Uygulanır | Türkiye'de hak ve tazminat alınmadıysa uygulanır |
| AB'den Türkiye'ye, Türk havayolu | Uygulanır | Uygulanır |
| AB'den Türkiye'ye, AB havayolu | Uygulanmaz | Uygulanır |
| Türkiye'den AB dışı bir ülkeye, herhangi bir havayolu | Uygulanır | Uygulanmaz |
261/2004'te götürü tazminat 1.500 km'ye kadar uçuşlarda 250 Avro, AB içindeki 1.500 km'den uzun uçuşlarla diğer 1.500–3.500 km uçuşlarda 400 Avro, diğer tüm uçuşlarda 600 Avrodur (Art. 7/1). İptalde tazminatın düştüğü bildirim süreleri SHY-YOLCU ile aynıdır (Art. 5/1-c); havayolu, tüm makul önlemleri almasına rağmen önlenemeyen olağanüstü hali kanıtlarsa tazminat ödemez (Art. 5/3). İade 7 gün içinde yapılır (Art. 8/1-a). Tüzük metni gecikme tazminatını açıkça yazmaz; AB Adalet Divanı 19 Kasım 2009 tarihli Sturgeon kararında (C-402/07 ve C-432/07), son varış yerine 3 saat ve daha geç ulaşan yolcunun Art. 7'deki tazminatı isteyebileceğine hükmetmiştir. Aynı karar, uçaktaki teknik sorunun kural olarak olağanüstü hal sayılmayacağını da söyler.
2027'de ne değişecek? AB, 261/2004'ü değiştiren 2026/2202 sayılı Tüzüğü 16 Eylül 2026'da kabul etti; Tüzük 2 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 23 Ekim 2027'den itibaren uygulanacak. Yeni metinde varışta 3 saati aşan gecikme için tazminat maddeye yazılıyor, tutarlar 250, 400 ve 600 Avro olarak kalıyor. Yolcu tazminat talebini 9 ay içinde yapacak, havayolu talebi aldıktan sonra 30 gün içinde ödeyecek ya da gerekçe verecek. Olağanüstü haller bir ek listede sayılıyor, kupon kabul etmek zorunlu olmuyor. Havayolu 3 saat içinde uygun yeni uçuş sunmazsa yolcu kendi yeni uçuşunu ayarlayabilecek ve bilet fiyatının %400'üne kadar makul masrafını isteyebilecek. Kasım 2026'da geçerli olan, 261/2004'ün mevcut metnidir.
Sigorta mı, yasal tazminat mı: hangisi ne zaman işe yarar?
Bilet iptal sigortası, rötar teminatı ve yasal yolcu hakları birbirinin yerine geçmez; hangisinin işe yarayacağını aksamanın kimden kaynaklandığı belirler. Havayolu uçuşu iptal eder ya da geciktirirse yasal hak devreye girer ve bunun için prim ödemezsiniz. Siz gidemezseniz yasal hak doğmaz; o kaybı yalnız bilet iptal sigortası karşılar.
| Konu | Bilet iptal sigortası | Rötar (gecikme) teminatı | SHY-YOLCU yasal hakkı |
|---|---|---|---|
| Kim öder? | Sigorta şirketi | Sigorta şirketi | Uçuşu yapan havayolu |
| Ne zaman? | Siz poliçede sayılan bir nedenle uçuşa gidemediğinizde | Gecikme poliçedeki eşiği aştığında | Havayolu uçuşu iptal ettiğinde, geciktirdiğinde ya da sizi uçağa almadığında |
| Ne ödenir? | Biletin havayolundan geri alınamayan kısmı, poliçe limitine kadar | Poliçede yazan tutar ya da belgelenen masraf | 100–600 Avro tazminat, bilet iadesi ya da yeni uçuş, ikram ve gerekirse otel |
| Eşik ve nedenler nerede yazar? | Poliçe özel şartları | Poliçe özel şartları | Yönetmelik (md. 6–10) |
| Bedeli | Prim ödenir | Prim ödenir | Ücretsiz yasal hak |
| Hava koşulu gibi olağanüstü hal | Konu dışı | Poliçe sayıyorsa öder | İptalde havayolu olağanüstü hali kanıtlarsa tazminat yok; ikram ve iade hakları sürer |
| Fikrinizi değiştirdiyseniz | Ödemez | Konu dışı | Hak doğmaz |
Havayolundan ve sigortadan aynı anda ödeme alınır mı? İkisi farklı kayıpları karşılar; aynı kayıp için yapılan ödemeler birbirinden düşülebilir. SHY-YOLCU'nun 13. maddesi, yolcunun başka kanunlardan doğan tazminat haklarını saklı tutar ve yönetmelik kapsamında ödenen tazminatın bu tazminattan mahsup edilebileceğini yazar. İncelediğimiz bilet iptal ürünleri de havayolunun geri ödediği tutarı düşerek yalnız kalan kısmı ödüyor. Uçuş havayolu yüzünden aksadıysa önce havayolundan iade ve tazminat isteyin, kalan kayıp için poliçenize bakın. Ayrıca 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 122. maddesi taşıyıcıyı gecikmeden doğan zarardan sorumlu tutar; taşıyıcı, zararı önlemek için gerekli bütün tedbirleri aldığını ya da alma olanağı bulunmadığını ispatlarsa sorumlu olmaz (md. 123).
Bilet iptal sigortasının seyahat sağlık sigortasından farkı nedir?
Seyahat sağlık sigortası, yolculuk sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık risklerini karşılar; bilet iptal sigortası ise yolculuk başlamadan önce gidemediğiniz uçuşun bedelini. Seyahat Sağlık Sigortası Genel Şartları'nın 5. maddesi asgari teminatları sayar: ani hastalık ve kaza tedavisi, en yakın sağlık kuruluşuna nakil, taburcu olduktan sonra eve nakil ve vefat halinde cenaze nakli. Bilet bedeli bu listede yoktur.
| Konu | Seyahat sağlık sigortası | Bilet iptal ve rötar teminatı |
|---|---|---|
| Neyi karşılar? | Yolculuk sırasında ani hastalık ve kaza tedavisi, nakil, cenaze nakli | Gidemediğiniz uçuşun bileti ya da gecikmenin poliçedeki karşılığı |
| Ne zaman çalışır? | Yurt dışı seyahatte sınırdan çıkıştan dönüşte sınıra girişe kadar (md. 2) | Bilet iptalinde yolculuk başlamadan önce; gecikmede yolculuk sırasında |
| Resmî genel şart | Var (1 Mart 2006) | Ayrı genel şart yok; özel şartlar |
| Seyahate gidemezseniz | Poliçe başlangıcından en az 24 saat önce haber verip poliçeyi iade ederek ödediğiniz primi geri alırsınız (md. 4); bilet bedeli ödenmez | Poliçede sayılan nedense biletin geri alınamayan kısmı ödenir |
| Schengen vizesi şartı | Vize Kodu md. 15'teki tıbbi sigorta, asgari 30.000 Avro | Vize şartını karşılamaz |
Bazı seyahat sağlık poliçeleri bilet iptali, seyahatin gecikmesi ve bagaj gibi teminatları özel şartla ekler (Genel Şartlar md. 6). Poliçenizde böyle bir ek teminat varsa ayrıca bilet iptal sigortası almanız gerekmeyebilir; teminat tablosunda limit ve nedenlere bakın. Vize için hangi teminatın istendiğini seyahat sağlık sigortası nedir, 30.000 euro teminat ne demek yazımızda anlattık; anlaşmalı sigorta şirketlerinin seyahat sağlık tekliflerini seyahat sağlık sigortası sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.
Bilet iptal veya rötar sigortası almadan önce nelere bakmalı?
- Neden listesi: Hangi olayların sayıldığı, "birinci derece yakın"ın kimleri kapsadığı, rapor ya da hastane yatışı şartı.
- Vize reddi: Teminatta var mı, varsa ödenen oran.
- Ödeme hesabı: Havayolunun iade ettiği tutarın düşülmesi, muafiyet ve poliçe limiti.
- Süreler: Bileti aldıktan sonra poliçeyi ne kadar sürede yapabileceğiniz ve iptali uçuştan en geç ne zaman bildirmeniz gerektiği.
- Gecikme eşiği: Kaç saat, kalkıştan mı varıştan mı, hangi nedenler.
- Poliçenin kendisinin iptali: İncelediğimiz bir bilet iptal ürününün bilgilendirme metnine göre bir aydan kısa poliçelerde cayma hakkı yok ve poliçe satın alındıktan sonra iptal edilemiyor.
- Bildirim süresi ve belgeler: Olayı ne kadar sürede bildireceğiniz; incelediğimiz bir üründe bu süre 5 iş günü.
- Uyuşmazlık yolu: Sigorta şirketinin Sigorta Tahkim Komisyonu üyesi olup olmadığı; bu bilgi bilgilendirme formunda yazar.
Tazminat ve hasar başvurusu nasıl yapılır?
Havayoluna karşı yasal hak için: Başvuruyu uçuşu yapan havayoluna yazılı olarak yapın. Bilet ya da rezervasyon belgesi, biniş kartı, havayolunun iptal ya da gecikme bildirimi, gerçek varış saatini gösteren kayıt ve bekleme sırasındaki harcamaların fişleri işinize yarar. Havayolu ödemezse SHY-YOLCU'yu denetleyen SHGM'ye şikâyette bulunabilirsiniz (md. 20); kanun yollarına başvuru hakkınız saklıdır (md. 19). Her yıl güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 sayılı Kanun md. 68). SHY-YOLCU ayrı bir başvuru süresi yazmaz; 2920 sayılı Kanun'un 131. maddesi taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin davayı uçağın varış yerine geldiği ya da gelmesi gereken tarihten itibaren 2 yılla sınırlar, bu yüzden talebinizi geciktirmeyin. AB kapsamındaki uçuşlarda ilgili AB ülkesinin yetkili ulusal kuruluşuna da şikâyet edebilirsiniz (261/2004 Art. 16).
Sigorta şirketine karşı poliçe için: Olayı poliçede yazan süre içinde sigorta şirketine bildirin. Genellikle poliçe, bilet ve ödeme belgesi, havayolunun iade ettiği ya da etmediği tutarı gösteren yazı ve iptal nedenini gösteren belge (doktor raporu, hastane yatış belgesi, ölüm belgesi, mahkeme yazısı ya da vize ret yazısı) istenir. Şirket ödemeyi reddederse ve tahkim sistemine üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz (5684 sayılı Kanun md. 30).
Uçuşta bagajınız kaybolduysa ya da hasar gördüyse izlenecek adımlar için uçakta bagaj kaybı işlemleri yazımıza bakın.
Tamamliyo nasıl çalışır?
Tamamliyo, TOBB Sigorta Acenteleri Levhası'na T240417-RCD9 numarasıyla kayıtlı Tamamliyor Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş.'nin online sigorta platformudur. Poliçeyi sigorta şirketi düzenler, riski ve tazminatı sigorta şirketi üstlenir. Ürünlerin genel tanıtımını bilet iptal sigortası sayfamızda ve rötar sigortası sayfamızda bulabilirsiniz; kapsam, eşik ve istisnalar için her zaman poliçe özel şartlarını esas alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilet iptal sigortası neyi öder?
Bilet iptal sigortası, poliçede sayılan bir nedenle uçuşa gidemediğinizde biletin havayolundan geri alınamayan kısmını poliçe limitine kadar öder. İncelediğimiz ürünlerde sayılan nedenler arasında sigortalının ya da birinci derece yakınının kazası, ani hastalığı ve vefatı bulunur. Havayolunun iade ettiği tutar düşülür. Planınız değiştiği için yaptığınız iptal, poliçede sayılan bir neden olmadığı için ödenmez.
Uçak kaç saat rötar yaparsa tazminat alınır?
SHY-YOLCU'ya göre gecikme teknik ya da operasyonel bir nedene dayanıyor ve son varış yerine 3 saat ve daha geç ulaşıyorsanız tazminat alırsınız. Bu kural 10 Aralık 2024'te yönetmeliğe eklendi. İkram hakkı ise mesafeye göre kalkıştaki 2, 3 ya da 4 saatlik gecikmede başlar; 5 saatlik gecikmede bilet ücretinin iadesini isteyebilirsiniz.
Rötar tazminatı ne kadar?
SHY-YOLCU'da rötar ve iptal tazminatı iç hatta 100 Avro, dış hatta 1.500 km'ye kadar 250 Avro, 1.500–3.500 km arasında 400 Avro, daha uzun uçuşlarda 600 Avrodur. Türk lirası karşılığı ödeme günündeki Merkez Bankası döviz satış kuruyla hesaplanır. Havayolu varışı fazla geciktirmeyen bir alternatif uçuş sunduysa tutarı %50 indirebilir.
Rötar sigortası ile yasal rötar tazminatı aynı şey mi?
Hayır. Yasal rötar tazminatını havayolu SHY-YOLCU'ya göre öder ve bunun için sigorta gerekmez. Rötar sigortası ya da gecikme teminatını ise sigorta şirketi, poliçede yazan eşik ve nedenlere göre öder. İncelediğimiz bir poliçede eşik 12 saatti ve kötü hava koşullarını da kapsıyordu; yasal tazminat ise teknik ve operasyonel nedenlere bağlıdır.
Hava muhalefeti yüzünden iptal olan uçuşta tazminat alınır mı?
Genellikle hayır. SHY-YOLCU uçuşa uygun olmayan hava koşullarını olağanüstü hal sayar ve havayolu, tüm tedbirleri almasına rağmen iptale olağanüstü halin yol açtığını kanıtlarsa tazminat ödemez. Bilet ücretinin 7 gün içinde iadesi ya da yeni uçuş hakkınız ve beklerken ikram hakkınız ise sürer.
Hastalandığım için uçamazsam havayolu bileti iade eder mi?
SHY-YOLCU bu durumu düzenlemez; yönetmelik yalnız havayolu kaynaklı iptal, gecikme ve uçağa alınmamayı kapsar, bu yüzden yasal tazminat da doğmaz. Ne kadarının iade edileceğini biletin ücret kuralı belirler. Biletin iade edilmeyen kısmını, poliçede hastalık sayılıyorsa ve rapor gibi istenen belgeleri sunarsanız bilet iptal sigortası öder.
Bilet iptal sigortası vize reddini karşılar mı?
Poliçeye göre değişir. İncelediğimiz bir bilet iptal ürününde vize reddinde havayolunun ödemediği tutarın %50'si ödeniyor ve iptalin uçuştan en geç 24 saat önce yapılması gerekiyor. Bir başka şirketin seyahat sigortası özel şartlarında ise vize alınamaması ve konsolosluk reddi kapsam dışı. Satın almadan önce teminat tablosunda vize reddi satırına bakın.
Seyahat sağlık sigortası bilet iptalini karşılar mı?
Kendiliğinden karşılamaz. Seyahat Sağlık Sigortası Genel Şartları'ndaki asgari teminatlar tedavi, nakil ve cenaze naklidir. Seyahate gidemezseniz poliçe başlangıcından en az 24 saat önce haber verip ödediğiniz primi geri alırsınız; bilet bedeli ödenmez. Poliçenize özel şartla bilet iptali teminatı eklenmişse o teminat kendi nedenlerine göre öder.
AB'den Türkiye'ye dönüş uçuşu gecikirse hangi kural uygulanır?
Uçuş AB'deki bir havaalanından kalkıyorsa AB'nin 261/2004 sayılı Tüzüğü havayolunun uyruğuna bakmadan uygulanır. Uçuşu bir Türk havayolu yapıyorsa SHY-YOLCU da uygulanır; SHY-YOLCU kapsamında ödenen tazminat, başka düzenlemelerden istenen tazminattan mahsup edilebilir (md. 13/1). Tutarlar 250, 400 ve 600 Avrodur. 2026/2202 sayılı değişiklik 23 Ekim 2027'den itibaren uygulanacak.
Rötar tazminatı için ne kadar sürede başvurmalıyım?
SHY-YOLCU ayrı bir başvuru süresi yazmaz. 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 131. maddesi ise taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin davanın, uçağın varış yerine geldiği ya da gelmesi gereken tarihten itibaren 2 yıl içinde açılmasını şart koşar. AB kurallarında 23 Ekim 2027'den sonra talep süresi 9 ay olacak. Belgelerinizi saklayın ve başvuruyu geciktirmeyin.
Kaynaklar
- Resmî Gazete: Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) (3.12.2011, sayı 28131); SHY-YOLCU'da Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik (10.12.2024, sayı 32748)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: SHY-YOLCU güncel metin (md. 2, 4–11, 13, 19, 20); 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu (md. 122, 123, 131); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (md. 68); 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (md. 30)
- SEDDK: Genel Şartlar listesi (8 Kasım 2026'da erişildi); Seyahat Sağlık Sigortası Genel Şartları (md. 1, 2, 4, 5, 6, 15)
- EUR-Lex: (EC) 261/2004 sayılı Tüzük (Art. 3, 5, 6, 7, 8, 9, 16); (EU) 2026/2202 sayılı Tüzük (AB Resmî Gazetesi 2.10.2026, uygulama 23.10.2027); AB Adalet Divanı, Sturgeon kararı (C-402/07 ve C-432/07, 19.11.2009); Vize Kodu (810/2009) md. 15
- Piyasa örnekleri: bir banka kanalıyla satılan bilet iptal sigortası ürün kartı ve bilgilendirme metni; bir sigorta şirketinin seyahat sigortası poliçe özel şartları (Kasım 2026'da incelendi; şirket adları verilmedi)
